Trump dhe Putin thyejnë akullin, por jo edhe luftën
Takimi i parë midis presidentit amerikan Donald Trump dhe presidentit rus Vladimir Putin, pas vitit 2018, zgjati dy orë e 45 minuta. Kryetema e bisedimeve në Alaskë duhej të ishte përfundimi i luftës agresore të Rusisë kundër Ukrainës, por duket se nuk pati një rezultat të prekshëm.
Të dy liderët nxorën një përfundim pozitiv nga bisedimet. Putin, i cili foli i pari për mediat, i përshkroi ato si “konstruktive dhe të rëndësishme”: “Vendosëm kontakte të mira dhe të drejtpërdrejta me z. Trump”.
Sa i përket Ukrainës, Putin e falënderoi Trumpin për përpjekjet për zgjidhjen e konfliktit dhe foli për disa marrëveshje që mund të shërbejnë si pikënisje për një zgjidhje, por pa dhënë detaje. Ai tha se siguria e Ukrainës gjithashtu duhet të garantohet, por nuk e sqaroi se çfarë nënkuptonte me këtë.
Putin theksoi marrëdhëniet historike mes Rusisë dhe SHBA-së, duke kujtuar se të dyja vendet kanë mposhtur armiqtë së bashku dhe se është e mundur të thellohen raportet, edhe pse kushtet aktualisht janë të vështira.
Trump gjithashtu e vlerësoi atmosferën e bisedimeve, por mbeti i paqartë: “Kishim një takim jashtëzakonisht produktiv dhe ramë dakord për shumë pika. Disa çështje mbeten të hapura. Njëra ndoshta është më e rëndësishmja, por kemi shumë gjasa të arrijmë objektivin. Nuk kemi marrëveshje derisa të arrihet marrëveshja”.
Trump njoftoi se do të zhvillojë biseda telefonike me NATO-n dhe presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky. Pas deklaratave të dy presidentëve, pyetje nga gazetarët nuk u lejuan.
⸻
Evropianët kërkojnë fillimisht armëpushim
Zelensky dhe aleatët e tij evropianë ndoqën samitin nga larg. Me iniciativë të kancelarit gjerman Friedrich Merz, aleatët evropianë u përpoqën të gjenin një bazë të përbashkët me SHBA-në ditët para samitit.
Merz theksoi se Ukraina duhet të jetë në tryezën e bisedimeve në takimin e ardhshëm, ndërsa armëpushimi është kusht i domosdoshëm për fillimin e negociatave. Sa i përket çështjeve territoriale, sipas tij, pika e nisjes duhet të jetë linja aktuale e frontit dhe ai e përjashtoi çdo mundësi njohjeje të pushtimeve ruse që bien ndesh me të drejtën ndërkombëtare. Merz shtoi se Ukrainës i duhen garanci sigurie dhe një ushtri e fuqishme.
⸻
Takimi i ardhshëm në Moskë?
Trump nuk dha asnjë shenjë se do të kërkojë armëpushim apo garanci sigurie, as nuk përmendi një takim të ardhshëm me Zelenskyn. Ai nuk përsëriti as kërcënimin e tij të fundit për “pasoja shumë serioze” ndaj Rusisë nëse sulmet ndaj Ukrainës nuk ndalonin menjëherë – ultimatum që skadoi pa pasoja vetëm një javë më parë.
Për Putinin, ky ishte takimi i parë me një president amerikan që nga urdhri për sulmin e madh ndaj Ukrainës në shkurt 2022. Ai ishte izoluar prej vitesh nga SHBA-ja dhe aleatët e saj, ndërsa Gjykata Penale Ndërkombëtare kishte lëshuar një urdhër arresti kundër tij në mars 2023 për krime lufte. Për këtë arsye, kritikët akuzuan Trumpin se i dha Putinit përsëri një skenë të madhe ndërkombëtare.
Trump la të hapur mundësinë e një takimi tjetër së shpejti. Putin reagoi menjëherë: “Herën tjetër në Moskë”. Trump u përgjigj me një buzëqeshje: “Kjo ndoshta do të më fusë në telashe, por mund ta imagjinoj që të ndodhë”.
