13 vite nga vdekja e Arbën Xhaferit
Sot shënohen trembëdhjetë vite nga ndarja nga jeta e një prej figurave më të shquara të politikës shqiptare në Maqedoni, ish-kryetarit të Partisë Demokratike Shqiptare (PDSH), Arbër Xhaferi, i cili ka ndërruar jetë më 15 gusht 2012, në moshën 64-vjeçare.
Rrugëtimi politik dhe vlerat e tij
Arbër Xhaferi lindi në Tetovë më 24 janar 1948 dhe përfundoi arsimin e lartë në Fakultetin Filozofik në Beograd. Ai ka shërbyer si redaktor i sektorit kulturor në Televizionin e Prishtinës deri më 1990, kur u rikthye në Tetovë, duke iu përkushtuar vendlindjes dhe politikës.
Në vitin 1994 u zgjodh deputet i Parlamentit të Maqedonisë, ku propozoi transformimin e sistemit ligjvënës në sistem me dy dhoma — një hap drejt decentralizimit institucional.
Tre vjet më vonë, në 1997, themeloi Partinë për Prosperitet Demokratik Shqiptar (PPD), e cila me kohë u quajt Partia Demokratike Shqiptare (PDSH). Ai e udhëhoqi partinë deri në 2007, kur një sëmundje e rëndë, Parkinsoni, e detyroi të tërhiqej nga politika aktive.
Marrëveshja e Ohrit dhe roli i tij
Në vitin 2001, gjatë konfliktit të armatosur, PDSH-ja ishte në pushtet dhe Arbër Xhaferi ishte ndër nënshkruesit e marrëveshjes së Ohrit, që synonte për të siguruar përfaqësim të drejtë të shqiptarëve në institucione. Megjithatë, me zvarritjen e zbatimit, ai kërkoi një marrëveshje të re politike midis shqiptarëve dhe maqedonasve.
Vdekja dhe përkujtimi
Më 8 gusht 2012, Arbër Xhaferi pësoi një hemorragji cerebrale që e mbolli në gjendje kome dhe, pas shtatë ditësh në spitalin neurokirurgjik të Shkupit, ndërroi jetë më 15 gusht 2012, rreth orës 16:00.
Varrimi i tij i organizuar me nderime të larta u mbajt në Tetovë; mijëra qytetarë, politikanë dhe përfaqësues demokratikë u përkulën në përkujtim të një lideri me vizion.
Arbër Xhaferi është përjetësuar jo vetëm si politikan, por si një intelektual me rezonancë filozofike, që sfidoi kufijtë ideologjik dhe kombëtar. Ai është autor i shumë eseve dhe artikujve analitikë të cilët vazhdojnë të pasqyrojnë kompleksitetin civil dhe politik shqiptar.
Ikonike mbetet edhe thënia e tij për të drejtat gjuhësore, që shënoi një rezonancë të fuqishme në skenën politike:
“Sipas nenit 7 të Kushtetutës, alinea 2, e fitoj të drejtën që të flas edhe në gjuhën shqipe në Maqedoni.”
