Si do të ndikojë lufta në Lindjen e Mesme në çmimin e naftës?
Sulmi i përbashkët i Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Izraelit ndaj Iranit më 28 shkurt ka tronditur menjëherë tregjet energjetike globale dhe analistët paralajmërojnë se çmimi i naftës mund të rritet në ditët dhe javët e ardhshme.
Rritja e parë e çmimeve
Sipas raportimeve të mediave financiare dhe analistëve të tregut, çmimet e naftës u rritën menjëherë pas lajmeve për sulmin dhe frikës nga përshkallëzimi i konfliktit.
Bankat dhe analistët paralajmërojnë se nëse tensionet vazhdojnë, nafta mund të arrijë rreth 80 dollarë për fuçi, ndërsa çdo ndërprerje e furnizimit mund ta shtyjë edhe më lart këtë çmim.
Pika kritike: Ngushtica e Hormuzit
Rreziku më i madh lidhet me Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë.
Rreth 20% e naftës globale kalon përmes kësaj ngushtice. Pas sulmeve, disa anije janë paralajmëruar të mos kalojnë në këtë zonë për arsye sigurie.
Nëse Irani vendos ta bllokojë ose të sulmojë transportin e naftës në këtë korridor, furnizimi global mund të reduktohet ndjeshëm, gjë që zakonisht shkakton rritje të shpejtë të çmimeve.
Rreziku i një “efekti domino”
Analistët paralajmërojnë se një konflikt më i gjerë mund të prekë edhe vende të tjera prodhuese në rajon.
Irani është një nga prodhuesit më të mëdhenj të naftës në OPEC dhe eksporton rreth 1.5 milion fuçi në ditë, kryesisht drejt Azisë.
Nëse lufta zgjerohet ose infrastruktura energjetike në Lindjen e Mesme sulmohet, tregu global mund të përballet me një mungesë të përkohshme furnizimi.
Si po reagojnë prodhuesit e naftës
Për të stabilizuar tregun, disa vende të OPEC+ po shqyrtojnë rritjen e prodhimit të naftës për të kompensuar çdo mungesë të mundshme.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se tregjet energjetike reagojnë shumë shpejt ndaj krizave gjeopolitike dhe edhe pasiguria e shkurtër mund të shkaktojë rritje të menjëhershme të çmimeve.
Çfarë do të thotë kjo për konsumatorët
Nëse tensionet vazhdojnë ose përshkallëzohen, rritja e çmimit të naftës mund të përkthehet në çmime më të larta të karburantit, rritje të kostove të transportit dhe inflacion më të lartë në shumë vende.
Ekspertët theksojnë se shpesh këto rritje janë të menjëhershme por jo gjithmonë afatgjata, nëse konflikti nuk zgjerohet në një luftë më të madhe në rajon. /VOXAL/